De vijf elementen theorie is meer dan 1000 jaar oud. De leer is ontstaan in de Chinese Naturalistische school. De vijf elementen worden beschouwd als processen die voortdurend aan verandering onderhevig, ofwel dynamisch zijn. De processen beschrijven gebeurtenissen die van nature voorkomen.

Water bijvoorbeeld heeft de eigenschap om neerwaarts te bewegen en om nat te maken. Vuur daarentegen verwarmt en heeft de eigenschap om opwaarts te bewegen. De elementen vertegenwoordigen zowel zelfstandige processen als processen die met elkaar in relatie staan. Dat kunnen onderlinge afhankelijkheidsrelaties zijn, scheppende of voedende relaties, of juist vernietigende relaties. Een vernietigende relatie bijvoorbeeld is die tussen vuur en hout.

De vijf elementen theorie heeft ook zijn doorwerking gehad in de theorieën van de traditionele Chinese geneeskunst. Volgens deze geneeskunst is elk van onze organen  verbonden met één van de elementen. Medicijnen in de traditionele Chinese geneeskunst zijn ingedeeld volgens de eigenschappen die ze hebben volgens de leer van de vijf elementen. En ook in de traditionele Chinese voedingsleer is voedsel op deze manier ingedeeld.